Zapraszamy na spotkanie z Pawłem Cywińskim, na którym porozmawiamy o tym jak stać się świadomym globalnych współzależności turystą, które odbędzie się 19 listopada 2018 (poniedziałek), o godz. 18.00 w Muzeum Narodowym w Szczecinie, ul. Wały Chrobrego 3 (wstęp wolny).

Teoretycznie, post-turystę od zwykłego turysty odróżnia świadomość globalnych współzależności, przyczyn i konsekwencji turystycznych zachowań oraz samoświadomość podlegania procesom psychologicznym, komercyjnym i ideologicznym. Tylko, co to wszystko oznacza w praktyce?

Światowa Organizacja Turystyki (UNWTO) wyliczyła, że w 2012 roku odbyło się na świecie ponad miliard zagranicznych wyjazdów turystycznych. W tym samym czasie Światowa Organizacja Handlu (WTO) ogłosiła, że turystyka generuje prawie 10% światowego produktu brutto i odpowiada za co dwunaste miejsce pracy na świecie. Można to skwitować zdaniem, że to tylko statystyki, świat liczb i tabelek. Warto sobie jednak zadać pytanie, co się za tymi potężnymi liczbami kryje? A skrywa się jedno z najciekawszych zjawisk społecznych. Zjawisk, bez których nie da się już zrozumieć współczesnego świata. Na turystycznym globusie od dawna nie istnieją już białe plamy. Za stosunkowo niewielkie pieniądze mieszkańcy Zachodu mogą dziś pojechać w najbardziej odległe miejsca na świecie, by spokojnie tam odpoczywać, oddawać się turystycznym rozrywkom bądź poznawać odmienne społeczeństwa oraz ich kultury. Mogą i jeżdżą – w zeszłym roku prawie milion Polaków spędziło wakacje poza Europą, co jest kolejnym dowodem na dobicie Polski do peletonu krajów rozwiniętych. Globalny trend podróżniczy jest bowiem jednostronny – to mieszkańcy bogatej Globalnej Północy jadą odpoczywać do rozwijających się krajów Globalnego Południa. Nie na odwrót.

Na początku XXI wieku turystyka stała się jedną z najpotężniejszych gałęzi światowego handlu. Jednym z jego skutków jest ogromny przyrost wzajemnych powiązań Globalnego Południa i Globalnej Północy inspirowanych przez pojedynczych turystów. Jeszcze nigdy w historii świata zwykli ludzie nie mieli tak bezpośredniego wpływu na losy zwykłych ludzi po drugiej stronie naszej planety. Fakty są bezsporne – spotkania turystyczne są dziś najczęstszą formą spotkań mieszkańców Globalnej Północy z mieszkańcami Globalnego Południa.

Tym samym turystyka stała się istotnym środkiem globalizacji. Co to oznacza? Im wyższy będzie wskaźnik globalnej turystyki, tym większa odpowiedzialność spoczywać będzie na jednostkach za procesy przenikania się systemów kulturowych, ekonomicznych, społecznych, czy nawet politycznych. A co z kolei to oznacza? To, że właśnie od setek milionów indywidualnych turystycznych spotkań zależeć będzie w wielkim stopniu kształt relacji pomiędzy całymi społeczeństwami. W związku z tym przed osobami wyjeżdżającymi stoi ważne zadanie – wszechstronna edukacja o procesach rządzących tymi spotkaniami. Dlatego głównym celem Post-turysty jest sprowokowanie turystów do myślenia krytycznego, dociekania przeróżnych mechanizmów społecznych, psychologicznych, komercyjnych i ideoligicznych w tym co robią oraz poszukiwania etycznych sposobów podróży.

Paweł Cywiński –  orientalista, kulturoznawca i podróżnik. Absolwent Studiów o Krajach Rozwijających się na Wydziale Geografii i Studiów Regionalnych Uniwersytetu Warszawskiego i Stosunków Międzykulturowych Azji i Afryki na Wydziale Orientalistycznym UW. Obecnie pisze doktorat na Wydziale Geografii i Studiów Regionalnych UW. Stypendysta CEEPUS na Uniwersytecie Sarajewskim w Bośni i Hercegowinie oraz programu Dharmasiswa na Uniwersytecie Srivijaya w Indonezji. Jest publicystą oraz redaktorem działu "Poza Europą" w Magazynie Kontakt. Jego zainteresowania ogniskują się wokół ideologii turystyki, neokolonializmu turystycznego, świata arabskiego, islamu, tematyki postkolonialnej oraz problematyki państw nieuznanych i upadłych. Współtwórca projektu Post-Turysta.pl

Spotkaniu towarzyszyć będzie projekcja filmu "Turyści" w reż. Mateusza Romaszkana i Marty Wójtowicz-Wcisło.

"Turyści" - to film będący przykładem rozważań nad ludzkim dążeniem do zbadania tego, co egzotyczne: połączenie amatorskiego materiału filmowego ze stworzoną na potrzeby filmu eksperymentalną ścieżką dźwiękową techno. Podążamy za grupą turystów, którzy dzielą się osobistymi nagraniami wideo z egzotycznych miejsc, takich jak: Indie, Kuba, Etiopia, etc. Profesjonalny operator filmowy ani fotograf nie uchwyciłby miejsc masowo odwiedzanych przez turystów w tak świeży sposób, jak te amatorskie filmy. Film skłania nie tylko do przyjęcia perspektywy outsidera, ale i – w jej ramach – niemalże psychodelicznego stanu ciągłego niezrozumienia.

W jaki sposób możemy prawdziwie poznać przedstawicieli odległych kultur? Czy porozumienie między nami jest w ogóle możliwe? Czy turystyka jest zagrożeniem dla krajów uboższych, czy może jest to wciąż tylko system podróżowania? Co nastąpi po erze masowej turystyki? Czy rzeczywiście można poczuć się jak miejscowy w Afryce i podtrzymywać długoterminowe przyjaźnie poprzez wielokrotne podróże? Czy jest to, najzwyczajniej, kolejne złudzenie ery globalizacji? Film nie jest doświadczeniem konwencjonalnych grupowych wycieczek, ale próbą zrozumienia ludzi, którzy decydują się szukać relacji ze światem  w ramach przyjętej struktury – turystyki. Wszyscy jesteśmy turystami.

ZWIASTUN

Mateusz Romaszkan - reżyser i montażysta, który na swoim koncie ma m.in. montaż głośnych i nagradzanych dokumentów: Planeta Kirsan Magdaleny Pięty, 15 stron świata Zuzanny Solakiewicz czy Królik po berlińsku Bartka Konopki (którego był również współscenarzystą). Współpracował także przy filmach fabularnych, m.in. przy Murze Dariusza Glazera i Performerze Macieja Sobieszczańskiego i Łukasza Rondudy.

Marta Wójtowicz-Wcisło - reżyserka, filolożka hiszpańska, kulturoznawczyni, doktor nauk politycznych. Pracowała jako przewodnikcza w krajach Afryki i Ameryki Łacińskiej. W 2010 roku prowadziła badania w El Colegio de México, jako stypendystka Ministerstwa Spraw Zagranicznych Meksyku. Aktualnie pracuje w Instytucie Studiów Iberyjskich i Iberoamerykańskich Uniwersytetu Warszawskiego.

Spotkanie odbywa się w ramach czwartej edycji projektu „Spotkanie z Innym” promującego szacunek i solidarność względem innych kultur. Projekt realizowany jest przez Fundację Artykuł 25 we współpracy z Muzeum Narodowym w Szczecinie.

Projekt jest współfinansowany w ramach programu polskiej współpracy rozwojowej Ministerstwa Spraw Zagranicznych RP.